Rola wsparcia psychicznego w obliczu wojny

Skutki rosyjskiej inwazji na terytorium Ukrainy są odczuwalne dla każdego, niezależnie od stanu majątkowego, czy pochodzenia. Kryzys objął wszystkie państwa, wzrosły ceny żywności, zwiększył się przypływ imigrantów nie tylko w krajach ościennych. Dla wielu osób zburzyło to poczucie stabilności świata w którym żyjemy. Skoro dla ludzi nie dotkniętych bezpośrednio tą tragedią skutki są odczuwalne ekonomicznie i psychicznie, to trudno jest sobie wyobrazić, co czują naoczni świadkowie zrzucanych bomb, niszczonych miast czy wyruszających na wojnę bliskich. Wielu mieszkańców Ukrainy musiało opuścić swój kraj i rodzinny dom w celu poszukiwania spokoju i stabilizacji, ale także zapewnienia tak podstawowych potrzeb jak poczucie bezpieczeństwa. Niejednokrotnie zostawiając cały dobytek za sobą, konstrukt świata który dotychczas udało im się zbudować, starają się stworzyć nową rzeczywistość dla siebie i swoich dzieci – poza granicami kraju objętego wojną, jednak cały czas ze świadomością, że do zmian tych zostali przymuszeni.

            W takich okolicznościach możemy mówić o kryzysie psychicznym który przeżywają mieszkańcy Ukrainy dotknięci jarzmem wojny. Dla każdego z nich wiąże się to z ogromnym obciążeniem, które może prowadzić do długo falowego stresu, często skutkującego pogorszeniem się nastroju, depresją czy poczuciem pustki. Stany lękowe, depresja, nerwica czy zespół stresu pourazowego to tylko niektóre z dolegliwości jakie mogą odczuwać w związku z tymi wydarzeniami. Skutkuje to niestety pogorszeniem stanu takiej osoby, trudnością w poradzeniu sobie z kryzysem, czasem też niestety pojawiającymi się myślami rezygnacyjnymi czy w końcu – samobójstwem. By móc zapobiegać i leczyć takie objawy, niezbędne są psychologiczne oddziaływania które pomogą osobie zmagającej się z kryzysem wykształcić odpowiedni system radzenia sobie w sytuacji w której się znalazła. Jeśli stan jest poważny, należy pamiętać, iż niezbędna może być także pomoc farmakologiczna.

            Czym jednak jest ten wspomniany wyżej kryzys? W psychologii, kryzys psychologiczny jest związany ze zmianami które zachodzą w naszym życiu, sytuacjami traumatycznymi czy wywołującymi duży stres. W kontekście wojny dochodzi do połączenia przemian życiowych w postaci wyprowadzki z rodzinnego kraju z sytuacjami stresowymi i traumatycznymi takimi jak ucieczka z miejsca zamieszkania owładniętego wojną, utrata bliskich, zmiana realiów życia i funkcjonowania, utrata pracy. Ludzie nim dotknięci często borykają się z kryzysem bezdomności, oraz trudnością w postaci nieumiejętnością posługiwania się językiem ojczystym w kraju do którego się udali. Człowiek poddany długofalowemu działaniu stresu ulega stopniowej destrukcji.

            Wizja kryzysu z jakim zmagają się mieszkańcy Ukrainy mieszkający m. in. w Polsce jest zatrważający, jak więc moglibyśmy pomóc im, by załagodzić stan w którym się znajdują. Istotnym jest zapewnienie podstawowej opieki zdrowotnej oraz prawnej, w skład tej pierwszej wchodzi także pomoc psychologiczna, polegająca na wsparciu i pomocy w wykształceniu odpowiedniego sposobu radzenia sobie z trudnościami i emocjami. Osoba w kryzysie powinna skorzystać z oferowanej pomocy, tak by jej proces adaptacji przebiegł pomyślnie i mogła ulżyć w odczuwanym cierpieniu. Choć nie jesteśmy w stanie odbudować zniszczonych miast, powinniśmy pozwolić sobie posprzątać zgliszcza naszej psychiki, tak by mogła tam powstać siła o solidnych fundamentach, oparta na samoświadomości i wiedzy na temat naszego funkcjonowania i życia emocjonalnego.

Bibliografia

Olszewska-Łabędź B. (2022) Konflikt zbrojny jako źródło kryzysu migracyjnego. Wybrane formy wsparcia uchodźców z Ukrainy Kultura – Społeczeństwo – Edukacja, 81-92

Otwinowski W. (2010) Kryzys i sytuacja kryzysowa Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa nr 2, 83-89

Skłodowski H. (2010), Człowiek w kryzysie – psychospołeczne aspekty kryzysu

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ I ZARZĄDZANIE TOM XI, ZESZYT 1

                                                                                                   Natalia Wydra